Sivas Kentinin Yeşil Alan Dinamiklerinin İklim Değişikliği Bağlamında NDVI Analizi İle Değerlendirilmesi
Anahtar Kelimeler:
İklim Değişikliği- Kentsel Yeşil Alan- NDVI Analizi- Sivas KentiÖzet
"Kentsel alanlarda iklim değişikliğinin etkileri giderek daha belirgin hâle gelmekte; bu durum, kentlerin iklim değişikliğine uyum sağlama ve direnç geliştirme süreçlerinde yeşil alanların merkezi bir rol üstlenmesini zorunlu kılmaktadır. Yeşil alanlar, sundukları ekosistem hizmetlerinin ötesinde kent içi mikro iklimin düzenlenmesi, hava kalitesinin artırılması ve halk sağlığının desteklenmesi gibi çok yönlü katkılar sağlayarak iklim değişikliğiyle mücadelede stratejik bir araç niteliğindedir. Çalışmada Sivas ili merkez ilçe imar sınırları içerisinde 1990–2020 döneminde açık yeşil alanlarda meydana gelen değişimlerin ortaya konulmasını ve bu değişimlerin sıcaklık, yağış ve kuraklık gibi temel iklimsel göstergelerle ilişkilendirilerek değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, 1990, 2000, 2010 ve 2020 yıllarına ait Landsat uydu görüntülerinden elde edilen NDVI verileri kullanılmış; bitki örtüsünün yoğunluğu ve mekânsal dağılımındaki farklılaşmalar zamansal analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Böylece yeşil alanların sadece miktarsal değişimi değil, aynı zamanda kent içerisindeki dağılım örüntüleri de ortaya konmuştur. İklimsel verilerle oluşturulan grafiksel karşılaştırmalar, NDVI değişimlerinin sıcaklık artışı, azalan yağış ve artan kuraklık eğilimleriyle olan ilişkisini görsel olarak da desteklemektedir. Yeşil alanlar yalnızca çevresel dirençlilik açısından değil, aynı zamanda fiziksel aktiviteyi destekleme, stres düzeyini azaltma ve sosyal etkileşimleri teşvik etme gibi insan sağlığına yönelik işlevleriyle de önem taşımaktadır. Bu yönüyle çalışma, kentsel ekosistemlerin iklim değişikliği bağlamında değerlendirilmesine katkı sunmakta ve sürdürülebilir kentsel planlama stratejileri için bilimsel bir temel oluşturmayı hedeflemektedir. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, yeşil alanlardaki değişimin yalnızca miktar değil, aynı zamanda ekolojik nitelik açısından da gerilediğini ortaya koymaktadır. NDVI analizleri, düşük yoğunluklu bitki örtüsünün zamanla baskın hâle geldiğini göstermekte; bu durumun sıcaklık artışı ve yağış azalışı gibi iklimsel değişkenlerle Sivas Kentinin Yeşil Alan Dinamiklerinin İklim Değişikliği Bağlamında NDVI Analizi ile Değerlendirilmesi"
İndirmeler
Referanslar
Chouari, W. (2024). Assessment of vegetation cover changes and the contributing factors in the Al-Ahsa
Oasis using Normalized Difference Vegetation Index (NDVI). Regional Sustainability, 5(1): 100111.
https://doi.org/10.1016/j.regsus.2024.03.005
Cohen-Shacham, E., Walters, G., Janzen, C., & Maginnis, S. (2016). Nature-based solutions to address
global societal challenges. International Union for Conservation of Nature (IUCN).
https://doi.org/10.2305/IUCN.CH.2016.13.en
Gill, S. E., Handley, J. F., Ennos, A. R., & Pauleit, S. (2007). Adapting cities for climate change: The role of
the green infrastructure. Built Environment, 33(1), 115–133. https://doi.org/10.2148/benv.33.1.115
Grimm, N. B., Faeth, S. H., Golubiewski, N. E., Redman, C. L., Wu, J., Bai, X., & Briggs, J. M. (2008). Global
change and the ecology of cities. Science, 319(5864), (pp. 756–760). https://doi.org/10.1126/science.1150195
Hamed, K. H., & Rao, A. R. (1998). A modified Mann–Kendall trend test for autocorrelated data. Journal
of Hydrology, 204(1-4), 182–196. https://doi.org/10.1016/S0022-1694(97)00125-X
Hargreaves, G. H., & Samani, Z. A. (1982). Estimating potential evapotranspiration. Journal of the Irrigation
and Drainage Division, 108(3), 225–230.
Hu Z., Liu S., Zhong G., Lin H. and Zhou Z., (2020). Modified Mann-Kendall trend test for hydrological
time series under the scaling hypothesis and its application, Hydrological Sciences Journal, 65(14):2419-
https://doi.org/10.1080/02626667.2020.1810253
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2023). Summary for Policymakers. In Climate
Change 2021 – The Physical Science Basis: Working Group I Contribution to the Sixth Assessment Report
of the Intergovernmental Panel on Climate Change (pp. 3–32). frontmatter, Cambridge: Cambridge
University Press. https://doi.org/10.1017/9781009157896.001
Kabisch, N., Korn, H., Stadler, J., & Bonn, A. (Eds.). (2017). Nature-based solutions to climate change
adaptation in urban areas: Linkages between science, policy and practice. Springer.
https://doi.org/10.1007/978-3-319-56091-5
Kendall MG (1975) Rank correlation methods. Griffin, London, UK
Lornezhad E., Ebrahimi H. and Rabieifar H.R., (2023). Analysis of precipitation and drought trends by a
modified Mann–Kendall method: a case study of Lorestan province, Iran, Water Supply, 23(4):1557-1570.
https://doi.org/10.2166/ws.2023.068
Mann, H. B. (1945). Nonparametric tests against trend. Econometrica, 13, 245–259.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2025, 2 Mayıs). İl ve ilçelere ait istatistikî veriler: Sivas.
https://mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=SIVAS
Özkan, F., Gül, A., Akın, T. (2020). Kentsel Yeşil Alanların Uydu Görüntülü NDVI Verileri İle Güncel Durum
Ve Zamansal Değişim Analizi, İstanbul Örneği. İstanbul Yeşil Alanlar Çalıştayı, İstanbul, Türkiye.
https://www.researchgate.net/publication/378395516
Rahman, M. A., Stratopoulos, L. M. F., Moser-Reischl, A., Zölch, T., Häberle, K.-H., & Pretzsch, H. (2021).
Traits of trees for cooling urban heat islands: A meta-analysis. Building and Environment, 191, 107642.
https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2019.106606
Sahebjalal, E., Dashtekian, K. (2013). Analysis of land use-land covers changes using normalized difference
vegetation index (NDVI) differencing and classification methods. African Journal of Agricultural Research,
(37): 4614-4622.
Sen, P. K. (1968). Estimates of the regression coefficient based on Kendall's tau. Journal of the American
Statistical Association, 63(324), 1379–1389.
Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2025, 2 Mayıs). Bitki Örtüsü. https://sivas.tarimorman.gov.tr/Menu/15/Bitki-
Ortusu
Tsakiris, G., & Vangelis, H. (2005). Establishing a drought index incorporating evapotranspiration.
European Water, 9(10), 3–11.
Tsakiris, G., Pangalou, D., & Vangelis, H. (2007). Regional drought assessment based on the
Reconnaissance Drought Index (RDI). Water Resources Management, 21, 821–833.
Tzoulas, K., Korpela, K., Venn, S., Yli-Pelkonen, V., Kaźmierczak, A., Niemelä, J., & James, P. (2007).
Promoting ecosystem and human health in urban areas using green infrastructure: A literature review.
Landscape and Urban Planning, 81(3), 167–178. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2007.02.001
U.S. Geological Survey (USGS). (2025, 25 Mayıs). Landsat Level-1 Processing Details.
https://www.usgs.gov/landsat-missions/landsat-level-1-processing-details
Vikipedi. (2025, 2 Mayıs). Sivas (il). https://tr.wikipedia.org/wiki/Sivas_(il)
Wang, L., Qiu, Y., Han, Z., Xu, C., Wu, S., Wang, Y., Holmgren, M., Xu, Z. (2022). Climate, topography
and anthropogenic effects on desert greening: A 40-year satellite monitoring in the Tengger desert,
northern China, CATENA, 209 (2). https://doi.org/10.1016/j.catena.2021.105851
Yavuz, E. E. N., Örücü. S. (2025). Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama kullanarak mavi-yeşil
altyapıların analizi: Isparta örneği. Turkish Journal of Forestry, 26(1), 87-96. https://doi.org/10.18182/tjf.1573608
Yıldız, H., Mermer, A., Ünal, E., Akbaş, F. (2012). Türkiye Bitki Örtüsünün NDVI Verileri ile Zamansal ve
Mekansal Analizi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 21(2), 50-56.
Zoran, M., Savastru, D., Tautan, M., Tenciu, D., & Stanciu, A. (2025). Spatiotemporal Analysis of Air
Pollution and Climate Change Effects on Urban Green Spaces in Bucharest Metropolis. Atmosphere, 16(5),
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Burcu Çirci Selçuk- Sefa Furkan Selçuk
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
