Bursa Hisar Bölgesi’nin 1960–1990 Yılları Arasındaki Değişimi ve Katmanlı Göçlerin Etkisi

Özet

"Bu çalışma, Bursa'nın tarihi kent merkezi olan Hisar Bölgesi'nin 1960-1990 yılları arasında geçirdiği mekânsal ve sosyal dönüşümü, katmanlı göç olgusu bağlamında incelemektedir. Osmanlı döneminden bu yana önemli bir yerleşim alanı olan Hisar Bölgesi, 20. yüzyılın ortalarından itibaren Türkiye genelinde artan göç dalgalarından belirgin şekilde etkilenmiştir. Araştırma, 1862 tarihli Suphi Bey Haritası ile 1939, 1969 ve 1999 yıllarına ait hava fotoğraflarını temel veri olarak kullanmakta ve bu materyaller üzerinden yapılaşma yoğunluğu, kat sayıları, kamu yapılarının dağılımı ve arazi kullanımındaki değişimleri analiz etmektedir. Bunun yanı sıra, 1940 Prost Planı, 1962 Piccinato Planı ,1995 Nazım İmar Planı ve 2007 Koruma Amaçlı İmar Planı gibi bölgeye yönelik geliştirilen planlama çalışmaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bulgular, 1939'da düşük yapı yoğunluğuna sahip olan bölgenin, 1969 itibarıyla göçlerin etkisiyle yoğun bir yapılaşma sürecine girdiğini göstermektedir. 1890-1920'ler arasında başlatılan sanayi yatırımlarının tetiklediği göç hareketleri, bölgenin demografik yapısında önemli değişimlere yol açmış; geleneksel kullanım biçimlerinin yerini yoğun ve düzensiz yapılaşma almıştır. Özellikle Piccinato Planı'nda öngörülen düzenlemelerin hayata geçirilmemesi, bölgedeki plansız gelişimi hızlandıran faktörlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Katmanlı göçlerin etkisiyle bölgede yapı yoğunluğu artmış, kentsel bahçecilik amaçlı yeşil alanlar azalmış ve sosyal dokuda belirgin bir dönüşüm yaşanmıştır. Bu çalışma, Hisar Bölgesi örneği üzerinden Bursa'nın genelinde yaşanan planlama sorunlarını anlamaya katkı sunmakta ve göç olgusunun kentsel mekân üzerindeki dönüştürücü etkisini ortaya koymaktadır."