Görünmeyen Tarih: Trabzon Tekke Cami Sokak ve Çevresinde Mekansal Okuma ve Kentsel Müdahale Önerisi

Özet

"Trabzon, tarihi 4000 yıllık geçmişe dayanan bir kenttir (Köse, 2012). Kent, tarihsel süreçte birçok imparatorluğa ev sahipliği yaptığı için çeşitli mimari özelliklerde tarihi yapılara sahiptir. En eski yıllara kadar dayanan tarihi yapıların ve sokakların, kentin karakterini ortaya çıkaran önemli öğeler olması nedeniyle görünür kılınması; tarihi kentsel bilincin oluşturulması ve sürekliliğinin sağlanması adına önem arz etmektedir. Trabzon kent merkezinde birçok tarihi yapı ve kültürel zenginlik izlerinin old uğu ancak, arka planda kaldığı araştırmanın temel sorunsalını oluşturmaktadır. Bu düşünceden hareketle; gündelik yaşamla merkezi işlevler ara kesitinde yer alan bir karaktere sahip olan ve tarihi izler barındıran Tekke Camii Sokak ve çevresi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Seçilen alanın süreklilik arz eden işlevi konut ve konutaltı ticaret işlevi olsa da merkezi iş alanına (MİA) yakın olması nedeniyle araç giriş çıkışlarının ve parklanmaların olduğu bir alan olarak tanımlanabilir. Bu nedenle çevresiyle i şlevsel olarak uyum sağlayamamaktadır. MİA’na olan yakınlığına ve birçok tarihi tescilli yapı barındırmasına rağmen, kent merkezindeki tarihi dokuya entegre olamamış; tarihi ve kültürel yapılarla ilişkilendirilmemiştir. Bu bağlamda Tekke Camii Sokak ve çev resini kapsayan alanda iki aşamalı çalışmalar yürütülmüştür. İlk aşamada arazi çalışması yapılarak; Tekke Camii Sokak ve çevresine yönelik mevcut durum analizleri ile mekânsal okumalar yapılmıştır. Alandaki görünür tarihi izler, yapı ve sokak kullanımları, yapıların sokakla ilişkisi, yapıların işlevsel kullanımları, dolu ve boş parsellerin varlığı, yapı yükseklikleri ve cephe durumu ile yaya ve yeşil sürekliliğine odaklanan analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan alan çalışması ve analizler sonucunda çalışm a alanı içerisinde yer alan tarihi dokunun zamansal sürekliliğinin sağlanamadığı ve artan yapı yoğunluğu içerisinde görünürlüğünü kaybettiği görülmüştür. Bu nedenle çalışma alanı içerisindeki tarihi dokunun bütünündeki süreksizliğinden kaynaklı olarak deva mı olan ikinci bir aşama öngörülmüştür. İkinci aşamada ise mekânsal okumalardan yola çıkılarak geliştirilecek bir senaryo üzerinden alanın tarihi dokusunu öne çıkarmayı ve günümüzdeki işlevsel kullanımlar ile entegre edilerek kentsel iyileştirme -sağlıklaştırmanın yapılması amaçlanmaktadır. Yapılması planlanan kentsel iyileştirme -sağlıklaştırma çalışmaları ile alana işlevsel Görünmeyen Tarih: Trabzon Tekke Cami Sokak ve Çevresinde Mekansal Okuma ve Kentsel Müdahale Önerisi "