Küçük Kentlerde Üniversite İle Dönüşen Kent ve Kentlilik: Amasya’da Süreklilik ve Süreksizlik Üzerine Bir İnceleme
Anahtar Kelimeler:
Amasya- Mekansal Süreksizlik- Sızıntı Noktaları- Sosyo-Mekansal Dönüşüm- Üniversite-Kent İlişkisiÖzet
"Üniversitelerin küçük ve orta ölçekli kentlerdeki varlığı, mekânsal, sosyal ve ekonomik dinamiklerde çok katmanlı dönüşümleri tetiklemektedir. Bu makale, üniversitenin kentsel morfoloji üzerindeki etkilerini mekânsal süreklilik- süreksizlik bağlamında ele almaktadır. Çalışma, TÜBİTAK 1001 kapsamında yürütülen, 324K238 numaralı, “Küçük Kentlerin Yeniden Şekillenmesinde Üniversitenin Rolü (ÜniKent)” başlıklı projenin Amasya pilot uygulamasına dayanmaktadır. Üniversitenin kentsel organizmayı nasıl dönüştürdüğü, bu dönüşümün yerel halk, esnaf ve öğrenciler tarafından nasıl algılandığı (i) yarı yapılandırılmış görüşmeler, (ii) öğrencilerle yürütülen çalıştaydaki mekânsal analizler, (iii) öğrenci anketleri ve (iv) paydaş odak görüşmeleri olmak üzere dört aşamalı veri setiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, Amasya Üniversitesi çevresinde oluşan yeni alt merkezin ekonomik hareketliliği artırırken kent genelinde sosyal ve mekânsal süreksizlikler yarattığını göstermektedir. Öğrencilerin kente kültürel çeşitlilik ve canlılık getirdiği genel kabul görse de bazı yerel sakinler konut piyasasındaki baskılar ve geleneksel kimliğin dönüşümü konusunda endişeli olduğunu belirtmektedir. Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, “sızıntı noktaları” olarak tanımlanabilecek, yerel halk ve öğrenciler arasında fiziksel ve sosyal kopuşların yoğunlaştığı mekânlardır. Bu alanlar, kentte süreksizliğin mekânsal olarak görünür hale geldiği, sosyal etkileşimin zayıfladığı bölgeleri işaret etmektedir. Bu bağlamda çalışma, üniversite-kent Küçük Kentlerde Üniversite ile Dönüşen Kent ve Kentlilik: Amasya’da Süreklilik ve Süreksizlik Üzerine Bir İnceleme 249"
İndirmeler
Referanslar
Akengin, H. ve Kaygı, A. (2013). Şehirleşme üniversite ilişkisine bir örnek: Gazimağusa. Marmara Coğrafya Dergisi, 28, 501–525.
Arlı, E. (2013). Barınma yerinin üniversite öğrencilerinin kişisel ve sosyal gelişim ve akademik başarı üzerindeki etkilerinin odak grup görüşmesi ile incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 173-178.
Boersma, K., Langen, H. ve Smets, P. (2013). Paradoxes of Studentification: Social Mix versus Gentrification in a Disadvantaged Neighborhood in Amsterdam East. The Open Urban Studies Journal, 6, 40–49.
Chandra, M. (2024). Studentification and The Political Displacement of The Black Worker Electorate. Urban Affairs Review. https://doi.org/10.1177/10780874241264785
Chatterton, P. (1999). University students and city centres–the formation of exclusive geographies: The case of Bristol, UK. Geoforum, 30(2), 117-133.
Donaldson, R., Benn, J., Campbell, M. ve De Jager, A. (2014). Reshaping Urban Space through Studentification in Two South African Urban Centres. Urbani Izziv, 25, 176–188.
Evers, G. (2019). The impact of the establishment of a university in a peripheral region on the local labour market for graduates. Regional Studies, Regional Science, 6(1), 319–330.
Florax, R. J. G. M. (1987). The Regional Economic Role of Universities: the Dark Side of University. Twente University, Centre for Higher Education Policy Studies.
Glasson, J. (2003). The widening local and regional development impacts of the modern universities-a tale of two cities (and north-south perspectives). Local Economy, 18(1), 21-37.
Gregory, J. J., ve Rogerson, J. M. (2019). Housing in multiple occupation and studentification in Johannesburg. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, (46), 85-102.
Haghighi, F. (2018). Study. Be silent. Die: indeterminate architecture and the dispositif of studentification. Journal for Cultural Research, 22(1), 55–72. https://doi.org/10.1080/14797585.2018.1426477
Hubbard, P. (2008). Regulating The Social Impacts of Studentification: A Loughborough Case Study. Environment and Planning A, 40(2), 323–341.
Ike, N., Baldwin, C. ve Lathouras, A. (2017). Optimising Tertiary Student Accommodation within University Neighbourhoods. Articulo – Revue de Sciences Humaines.
Işık, Ş. (2008). Türkiye’de Üniversitelerin Kentleşme Üzerine Etkileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(3), 159–181.
Kahraman, C. (1998). Kentsel Mekan Sürekliliği/Süreksizliği ve Güvenlik İhtiyacı İlişkisi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Kaya, G. (2014). “Adıyaman Üniversitesi’nin Kentsel Mekan ve Sosyal Çevre Üzerindeki Etkisi (Altınşehir Mahallesi’ndeki Haneler ve İşletmeler Üzerine Bir İnceleme)”, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(16), 231-260.
Lager, D. ve Van Hoven, B. (2019). Exploring the Experienced Impact of Studentification on Ageing-inplace. Urban Planning, 4(2), 96–105.
Miessner, M. (2020). Spatial planning amid crisis. The deepening of neoliberal logic in Germany. International Planning Studies, 25(1), 52-71.
Moos, M., Revington, N., Wilkin, T. ve Andrey, J. (2019). “The Knowledge Economy City: Gentrification, Studentification and Youthification and Their Connections to Universities”. Urban Studies, 56(6), 1075–1092. https://doi.org/10.1177/0042098017745235
Öztürk, S., Torun, İ. ve Özkök, Y. (2011). “Anadolu’ da Kurulan Üniversitelerin İllerin Sosyo-Ekonomik Yapılarına Katkıları”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (16), 145- 158.
Sage, J., Smith, D. ve Hubbard, P. (2012). The Diverse Geographies of Studentification: Living Alongside People Not Like Us. Housing Studies, 27(8), 1057–1078.
Sankir, H. ve Sankir, S. (2017). University-city interaction and perception in terms of social change: the case of bülent ecevit university. Journal of Higher Education and Science, 7(3), 473. https://doi.org/10.5961/jhes.2017.224
Sargın, S. (2006). Şehirleşme, üniversiteler: üniversitelerin şehirleşmeye etkileri: Isparta örneği (Vol. 2). Fakülte Kitabevi.
Smith, D. P. (2004). “Studentification”: the gentrification factory? in Gentrification in a global context (ss.73–90). Routledge.
Smith, N. (2005). The new urban frontier: Gentrification and the revanchist city. Routledge.
Smith, D. P., ve Holt, L. (2007). Studentification and ‘apprentice’gentrifiers within Britain's provincial towns and cities: Extending the meaning of gentrification. Environment and Planning A, 39(1), 142-161.
Tuysuz, S. (2020). “Dönüştürücü Bir Mikro-Coğrafya Alanı Olarak Üniversiteler ve Yerellik-Evrensellik Paradoksu”, Ege Coğrafya Dergisi, 29(2), 179- 199
Van Den Berg, L., ve Russo, A. (2017). The student city: strategic planning for student communities in EU cities. Routledge.
Wiewel, W., ve Perry, D. C. (2008). The University, the City, and the State. Global Universities and Urban Development: Case Studies and Analysis, 303.
Yılmaz, C. (2011). Anadolu kentlerinin öğrencileşmesi: Başka bir kentleşme deneyimi. 25, 1–17.
Ek Dosyalar
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Melis Oğuz Çevik- Burcu Soygüzeloğlu- Selin Aslan Şenol
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
