İstanbul'da Yüksek Yapı İmgesi ve Kent Makro-Formunun Dönüşümü - Sarı, Tuba (Türkiye Kentsel Morfoloji Ağı, 2022)
İstanbul'da kentin merkezi iş alanı Şişli-Maslak aksında yoğunlaşan ve çoğunluğunu iş mer- kezleri ve otellerin oluşturduğu yüksek binalar, son yıllarda konut tipolojilerinde de baskın hale gelerek farklı kentsel odaklar yaratmaktadır. Bu durum kent morfolojisi açısından farklı örün- tülerle yeni bir katmanlaşmaya yol açmaktadır. Araştırma kapsamında 2000 sonrası İstanbul konut mimarlığında düşey yoğun yapılaşmanın arttığı Şişli-Maslak, Başakşehir-Beylikdüzü, Kozyatağı-Ataşehir, Maltepe-Kartal ve Suriçi-Çeperler bölgesini içeren farklı kentsel odak- lar incelenmektedir. Böylece, düşey yoğun konut yapılaşmasının İstanbul metropoliten ala- nında yol açtığı çok merkezli gelişime ve dağılmaya dikkat çekilmektedir. Peter Marcuse'un PolyCentrism, Concentrated Decentralization Kuramı'na (2008) dayanarak, kentlerin formu sürekli değişmekte, fiziksel ve mekansal değişimler çok merkezlilik (policentrism) ve kentsel dağılma (urban fragmentation) kavramlarıyla açıklanmaktadır. Araştırma, yüksek binaların konut yapılarına sıçramasıyla birlikte bu çok merkezli dağılımın arttığını ve buna bağlı olarak kentsel dokuyu dönüşüme zorladığını savunmaktadır. Çalışmanın sınırları doğrultusunda İstanbul'da beş farklı kensel odak üzerindeki konut ve konut ağırlıklı çalışılmış 20-25 kat ve üzerindeki düşey yoğun yapıların analiz ve sentezi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, İstanbul düşey yoğun konut yapılarının finans merkezi olarak gelişmesi öngörülen ya da geliştirilen yerleşimlerin çevresinde yer alması iş merkezlerinin gelişimi ile konut alanlarının gelişimi arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu kanıtlamakta- dır. İstanbul'un çok merkezli makroformunun finans ve iş merkezi yerleşim alanlarına göre şekillendirildiği görülmektedir. Düşey yoğun yapılaşma ve küresel sermaye arasındaki kuvvetli ilişki düşünüldüğünde buradaki kentsel doku mega projeler, yüksek ofis ve konut kulelerinin imgesi ile dönüşüme uğramaktadır.