İmar Planı Değişikliği Talebi-Arzı ve Sosyo-Ekonomik Değişkenler Arasındaki İlişki: İstanbul Örneği - Kılınç, Numan; Türk, Şevkiye Şence (Türkiye Kentsel Morfoloji Ağı, 2018)
Dünyanın birçok ülkesinde mekânın kontrol edilmesi gerek yerel yönetimler gerekse de merkezi yönetimlerce sağlanmaktadır. Şüphesiz ki, mekânın kontrol edilmesinde ve kentlerin şekillenmesinde en güçlü araç kent planlarıdır. Ancak kent planları mekânın kontrol edilmesinde tek başına yeterli olmamaktadır. Plan notları, tasarım ilkeleri, kılavuzlar mekânın kontrol edilmesinde diğer araçlar olarak kullanılabilmektedir. Diğer yandan, kentsel mekânın değişiminin yönetiminde ise, plan değişiklikleri yoğun olarak kullanılan araçlardır. Plan değişiklikleri, kentsel yapılı çevrenin ve kentlerin karakterlerinin mekânsal, işlevsel ve morfolojik özellikleri üzerinde değişikliklere neden olmaktadır. Planlar, 15-20 yıllık bir projeksiyon dönem için hazırlanmaktadır. Plan hazırlanırken öngörülen durumların çoğu ya gerçekleşmemekte ya da öngörülenden başka bir şekilde gerçekleşmektedir. Ön görülemeyen durumlar, plan ve uygulama arasındaki uyumsuzluğu artırmaktadır. Türkiye gibi sosyal ve ekonomik dalgalanmaların yoğun olarak yaşandığı gelişmekte olan ülkelerde ise, bu uyumsuzluk daha da belirgindir. Diğer taraftan, küreselleşme ve uygulanan neoliberal politikalar, metropoliten alanlarda sosyal ve mekânsal değişimlere neden olmuştur. Küreselleşme ve uygulanan neoliberal politikalar ile birlikte, İstanbul’da ulaşım altyapı yatırımları, büyük ölçekli projeleri desteklemiş ve bu projelerin sayılarının artmasına neden olmuştur. Bu dinamik yapı içerisinde, imar planı değişikleri, İstanbul’da yoğun olarak kullanılan araçlar haline dönüşmüştür. Bu bildiri de, İstanbul’da imar planı değişikliği talebi ve arzının sosyo-ekonomik değişkenlerle ilişkisi irdelenmektedir.