Kentsel Dönüşüm Morfolojik Yıkım: Trabzon Çömlekçi Mahallesi Örneği - Beliz Büşra Şişman; Esra Turan; Ahmet Melih Öksüz (Türkiye Kentsel Morfoloji Ağı, 2026)
"Türkiye’de kentsel dönüşüm uygulamaları büyük çoğunlukla dönüşüm alanı olarak belirlenen yerlerin yıkımı ve tümden yeniden yapımı olarak sürdürülmektedir. Kentin sosyal ve ekonomik yapısını göz ardı eden ve ağırlıklı olarak kentin fiziki yapısının değiştirilmesine odaklanan bu süreç kaçınılmaz olarak kentin mevcut fiziki dokusunun bozulmasıyla sonuçlanmaktadır. Kentsel Dönüşüm aracılığı ile kentlere yapılan müdahalelerin morfolojik etkileri kentin bir bütün olarak makro formu üzerinde veya müdahale yapılan alan ve yakın çevresi üzerinde etkili olmaktadır. Trabzon kentinde seçilen ve bildirinin konusunu oluşturan uygulama, Çömlekçi Kentsel Dönüşüm Projesidir. Çömlekçi Kentsel Dönüşüm proje alanı yaklaşık 9,4 hektarlık bir alana sahip olup, Trabzon Kent Merkezi’nin doğu bitişiğinde, Trabzon Limanı ile Yavuz Selim Bulvarı arasında sıkıştırılmış bir konumdadır. Çömlek çi Mahallesi özgün topoğrafyası, onunla uyumlu yerleşimi ve üzerindeki kültür varlığı olarak tescilli yapıları ile biriciktir. Çömlekçi, tarihi bir mahalle olarak mülkiyete ve kamusal sokaklara bağlı zaman içerisinde oluşmuş bir kentsel dokuya sahipken, kentsel dönüşüme uğradıktan sonra tescilli olan yapılar dışında tamamen yıkılmış ve iki etap halinde yeniden tek elden projelendirilerek yapılmaya başlanmıştır. Çalışmanın amacı kentsel dönüşüm uygulaması ile yıkılıp yeniden yapılan bir mahallenin önceki ve sonraki durumlarını kentsel form elemanları ve mekânları üzerinden karşılaştırmak, kentsel uyum ve bütünleşmenin aracı olarak sürekliliği doluluk ve boşluklar üzerinden tartışmaktır. Çalışmada seçilen alan, M.R.G. Conzen tarafından geliştirilmiş tarihsel-coğrafya temelli morfoloji yaklaşımıyla ele alınmıştır.Bu bağlamda çalışma alanının eski haritalarından yararlanılarak sokak dokusu, doluluk -boşluk ilişkileri ve kullanım özelliklerinin yaklaşık 60 yıllık bir süreçteki dönüşümü incelenmiştir. 517 Kentsel Dönüşüm Morfolojik Yıkım: Trabzon Çömlekçi Mahallesi Örneği"